De pentatonische ladder gebruiken op elke backing track: stap voor stap

Stel je voor: je zet een backing track op, je pakt je gitaar, en je speelt meteen iets dat klinkt als muziek.

Geen gefriemel, geen verkeerde noten, maar gewoon lekker meespelen. Dit is de kracht van de pentatonische ladder.

Het is het geheime wapen van elke gitarist, van beginnertjes tot de groten der aarde. Of je nu rock, blues, pop of country speelt, deze ladder is de basis. Het is een set van vijf noten die samen een enorm krachtig geluid geven. In dit artikel leer je stap voor stap hoe je deze ladder kunt gebruiken op elke backing track. We gaan het hebben over de verschillende soorten ladder, hoe je ze vindt op de hals en hoe je ze direct kunt toepassen om je spel spannender te maken.

Waarom is de pentatonische ladder zo belangrijk?

De pentatonische toonladder bestaat uit vijf noten in plaats van de zeven die je in een standaard toonladder vindt. Die naam komt van het Griekse ‘penta’ (vijf) en ‘tonos’ (toon).

Omdat er maar vijf noten zijn, is er minder kans dat je een verkeerde noot speelt. De afstanden tussen de noten zorgen ervoor dat het bijna altijd goed klinkt. Het is de bouwsteen van de meest iconische gitaarriffs en solo’s ooit.

Denk aan de blues van B.B. King of de rock van AC/DC.

Zij gebruiken allemaal deze ladder. Het is de snelste manier om te klinken alsof je weet wat je doet, zonder dat je eerst een conservatorium hoeft te halen.

De twee gezichten van de pentatonische ladder

Er zijn twee belangrijke versies van de pentatonische ladder die je moet kennen: de majeur (dur) en de mineur (moll). Ze klinken totaal anders, maar ze zijn familie van elkaar.

De majeur pentatonische ladder klinkt vrolijk, helder en open. Denk aan een zonnige zomerdag.

De Majeur Pentatonische Ladder

Als je in de toonsoort C majeur speelt, bestaat de ladder uit de noten C, D, E, G en A. Het is een geluid dat je vaak hoort in countrymuziek en pop. Het geeft een gevoel van hoop en ruimte.

Veel gitaristen gebruiken deze ladder om mooie, zingende melodieën te maken boven een achtergrond. De mineur pentatonische ladder klinkt donkerder, bluesy en soms een beetje verdrietig. Dit is de klassieke rock- en bluesladder. Neem A mineur: de noten zijn A, C, D, E en G.

De Mineur Pentatonische Ladder

Als je deze ladder speelt over een simpele rock-backing track, klinkt het meteen professioneel en gevaarlijk.

Dit is de ladder die je gebruikt voor die rauwe, emotionele solo’s. Het is de basis van bijna elke blues-solo die je ooit hebt gehoord.

Stap 1: Vind de ladder op je gitaar

Voordat je kunt spelen, moet je de noten vinden. Het mooie van de pentatonische ladder is dat het patroon overal op de gitaarhals hetzelfde is.

Je kunt het patroon verplaatsen om in elke toonsoort te spelen. De Mineur Pentatonische Vorm: Dit is het meest bekende patroon.

Laten we de A mineur pentatonische ladder als voorbeeld nemen. Dit is een perfect beginpunt voor elke beginner. * Begin op de laagste E-snaar (de dikste snaar) op de 5e fret. Dit is de noot A. * De volgende noot is op de A-snaar (de dunnere buurman), 3e fret (de noot C). * Dan de D-snaar, 2e fret (D). * Dan de G-snaar, 2e fret (E). * En tot slot de B-snaar, 1e fret (G). * Je eindigt op de hoge E-snaar op de 5e fret (A). Deze vorm is een soort 'thuisbasis'.

Als je deze eenmaal kent, kun je hem over de hele hals schuiven.

Het verschil met de Majeur Pentatonische Vorm

Als je bijvoorbeeld een backing track in E mineur hebt, schuif je dit patroon op tot je begint op de 12e fret van de lage E-snaar (want daar zit de E). De majeur vorm lijkt op de mineur vorm, maar de focus ligt anders. Als je de mineur vorm kent, vind je de majeur vorm makkelijk.

De majeur vorm begint vaak op de 3e positie van de mineur vorm. Als je dus de A mineur vorm speelt en je begint op de 3e fret van de lage E-snaar (de noot G), speel je eigenlijk al in de G majeur pentatonische ladder. Het is een slimme truc om twee ladders te leren voor de prijs van één.

Stap 2: Kies de juiste Backing Track

Nu je de vorm kent, is het tijd om alle 5 posities van de pentatonische ladder te oefenen met backing tracks.

Dit zijn instrumentale nummers waarbij jij de hoofdrol speelt. De keuze van de track is cruciaal. Je wilt dat je ladder matcht met de akkoorden die je hoort.

• Als je de mineur ladder oefent: Zoek naar backing tracks met titels als "A minor backing track", "E minor blues" of "Slow rock in D minor". Deze tracks hebben vaak een simpel akkoordenschema dat goed past bij de mineur pentatonische ladder.
• Als je de majeur ladder oefent: Zoek naar "C major backing track" of "G major pop track". Deze klinken vrolijker en passen bij de majeur noten.

Er zijn veel gratis kanalen op YouTube die backing tracks aanbieden. Zoek naar tracks die aangeven welke toonsoort het is, bijvoorbeeld "Backtrack in A minor (110 BPM)". Dit helpt je om te weten waar je moet beginnen spelen.

Stap 3: Speel mee met de track

Hier begint het echte werk. Zet de track aan en pak je gitaar.

De juiste ladder kiezen

Luister eerst even naar de track. Klinkt het vrolijk of verdrietig?

Is het een bluesy rocktrack in A mineur? Pak dan je A mineur pentatonische vorm (die begint op de 5e fret van de lage E-snaar). Speel de noten rustig uit en luister of ze matchen.

Is het een vrolijk countryliedje in G majeur? Pak dan je G majeur pentatonische vorm (die begint op de 3e fret van de lage E-snaar).

Probeer niet meteen te rennen. Begin met de basisnoten van de ladder. Speel ze heel simpel, bijvoorbeeld vier keer per maat. Luister goed of je noten samenklanken met de basgitaar in de track.

Eerst luisteren, dan spelen

Als je een noot hoort die 'scheurt' of niet goed klinkt, beweeg dan een stapje op of neer in je patroon totdat het weer klopt.

Dit leer je door te doen.

Stap 4: Technieken om het interessant te maken

Alleen maar de ladder op en neer spelen wordt snel saai. Hier zijn een paar technieken om je spel op te fleuren.

De pentatonische ladder heeft vijf noten, maar de 'blues scale' heeft er zes. Dit is de 'blues note'.

De Blues Note

Bij de mineur ladder voeg je een kleine terts (een halve toon) toe tussen de tweede en derde noot. In de A mineur ladder is dat de noot D# (of Eb). Als je deze noot tussendoor speelt, krijgt je geluid meteen die typische blues-klank. Het is een noot die een beetje 'buiten' de toonsoort valt, maar juist daardoor zorgt voor spanning en emotie.

Op een gitaar kun je noten buigen (benden). Dit is essentieel voor de pentatonische ladder.

Bends en Vibrato

Probeer een noot iets omhoog te buigen naar de volgende noot in de ladder. Dit geeft een zingend effect. Een vibrato (een snelle heen-en-weer beweging van je vinger) maakt een noot levendig.

Gebruik deze technieken om je noten te laten 'ademen'. Speel niet alleen maar zessen.

Timing en Ritme

Gebruik de ritmische patronen van de backing track. Luister naar de drums.

Speel noten op de 'downbeats' (de eerste en derde tel) voor stevigheid, of speel syncopisch (net tussen de tellen in) voor spanning. Een simpel ritme van vier noten per maat kan al genoeg zijn om te beginnen.

Stap 5: Bekende voorbeelden om na te spelen

Om de ladder echt te voelen, helpt het om te luisteren naar bekende nummers. Dit zijn directe toepassingen van wat je net geleerd hebt.

De G Pentatonische Ladder: Luister naar "Sunshine of Your Love" van Cream. Dit nummer draait volledig om de G mineur pentatonische ladder. De riff is iconisch en laat zien hoe krachtig een simpele ladder kan zijn.

De D Pentatonische Ladder: Luister naar "Back in Black" van AC/DC. De riff is gebaseerd op de D mineur pentatonische ladder.

Het is puur, simpel en enorm effectief. Deze ladder wordt ook veel gebruikt in metal voor snelle riffs. Probeer deze riffs na te spelen op je gitaar. Je zult merken dat ze precies in de patronen passen die je hierboven hebt geleerd.

Conclusie: Oefenen is de sleutel

De pentatonische ladder is een eindeloze bron van creativiteit. Het is niet iets dat je in één dag volledig beheerst, maar het is wel de snelste route naar een leuk gitaargeluid.

Begin met de basisvormen, zet een backing track aan en speel simpel. Luister goed naar wat je speelt en probeer technieken zoals benden en vibrato toe te voegen. Gebruik de ladder als een gereedschapskist, of experimenteer eens met de mixolydische toonladder op een backing track.

Haal er noten uit die passen bij de muziek die je hoort.

Of je nu een rustige ballad speelt of een snelle rocktrack, positie 1 van de pentatonische ladder is je vaste partner. Blijf oefenen, blijf luisteren en vooral: blijf genieten van de klank die je maakt. Je bent nu een stap dichter bij het worden van de gitarist die je wilt zijn.